Sóng cước tàu biển bủa vây doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản
Nội Dung
Trong những tháng gần đây, thị trường vận tải biển quốc tế ghi nhận mức tăng giá cước trên nhiều tuyến vận chuyển chính. Các tuyến từ châu Á đi Mỹ, Canada và châu Âu đều có sự điều chỉnh đáng kể. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cước vận chuyển container lạnh đến bờ Tây nước Mỹ đã tăng khoảng 90% so với cuối tháng 5. Đối với tuyến bờ Đông nước Mỹ và Canada, mức tăng dao động từ 50–70%.
Có thời điểm, chi phí vận chuyển một container lạnh sang Canada vượt 10.000 USD. Đây là mức cao hơn nhiều so với đầu năm. Chi phí logistics vốn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành thủy sản xuất khẩu. Vì vậy, việc giá cước tăng đã tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp. Nhiều đơn vị phải điều chỉnh kế hoạch giao hàng và cân đối lại chi phí sản xuất. Khó khăn càng lớn hơn khi sức mua tại nhiều thị trường vẫn chưa phục hồi hoàn toàn.
Giá cước vận tải biển tăng là kết quả của nhiều yếu tố tác động cùng lúc. Nguyên nhân đầu tiên đến từ tình hình căng thẳng tại khu vực Biển Đỏ và Trung Đông. Nhiều hãng tàu đã phải thay đổi hải trình. Thay vì đi qua kênh đào Suez, tàu phải vòng qua Mũi Hảo Vọng để đảm bảo an toàn. Việc thay đổi tuyến đường khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 10–15 ngày. Đồng thời, chi phí nhiên liệu, nhân công và khai thác tàu cũng tăng lên.
Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu của Mỹ và châu Âu tăng mạnh trong giai đoạn chuẩn bị cho mùa mua sắm cuối năm. Lượng container được đặt chỗ tăng nhanh. Trong khi đó, nguồn cung tàu và container rỗng chưa được bổ sung kịp thời. Tình trạng thiếu chỗ trên tàu xuất hiện ở nhiều tuyến vận tải. Vì vậy, các hãng tàu đã áp dụng thêm phụ phí mùa cao điểm (PSS), phụ phí mất cân đối container (CIC) và điều chỉnh giá cước cơ bản. Điều này khiến tổng chi phí vận tải tiếp tục tăng.
Giá cước vận tải biển tăng đã tạo ra nhiều khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Chi phí vận chuyển tăng khiến tổng chi phí xuất khẩu cũng tăng theo. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng với đối tác từ trước. Giá bán được cố định nên không thể điều chỉnh khi chi phí logistics tăng đột biến. Vì vậy, phần lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Thậm chí, một số doanh nghiệp chỉ đạt mức hòa vốn sau khi hoàn thành đơn hàng.
Đối với ngành thủy sản, phần lớn hàng hóa được vận chuyển bằng container lạnh để đảm bảo chất lượng. Khi lịch tàu thay đổi hoặc thời gian vận chuyển kéo dài, doanh nghiệp phải chi thêm nhiều khoản chi phí phát sinh. Các khoản này bao gồm phí điện lạnh, lưu container, lưu bãi và phí lưu tàu. Ngoài ra, việc giao hàng chậm còn có thể làm ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp và phát sinh tranh chấp hợp đồng với khách hàng. Đây là áp lực lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ khi nguồn vốn lưu động còn hạn chế.
Giá cước vận tải biển tăng không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp xuất khẩu mà còn tác động đến toàn bộ chuỗi cung ứng logistics. Các doanh nghiệp giao nhận phải liên tục cập nhật bảng giá mới theo thông báo của hãng tàu. Đồng thời, kế hoạch vận chuyển cũng phải điều chỉnh để phù hợp với lịch trình khai thác mới.
Tại một số cảng trung chuyển, tình trạng ùn tắc vẫn xảy ra do lượng hàng hóa tăng nhanh. Điều này khiến thời gian vận chuyển kéo dài hơn so với kế hoạch. Bên cạnh đó, nguồn container lạnh chưa đáp ứng đủ nhu cầu trong mùa cao điểm.
Nhiều doanh nghiệp phải lùi lịch giao hàng hoặc chia nhỏ lô hàng để kịp tiến độ. Việc thay đổi kế hoạch liên tục làm tăng chi phí quản lý, giảm hiệu quả khai thác container và gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp logistics trong quá trình điều phối hàng hóa.
Chi phí logistics tăng làm giá thành xuất khẩu thủy sản của Việt Nam cao hơn trước. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh tại các thị trường lớn như Mỹ, Canada và Liên minh châu Âu. Trong khi đó, nhiều quốc gia như Ecuador, Ấn Độ, Indonesia và Thái Lan cũng đang đẩy mạnh xuất khẩu với mức giá cạnh tranh.
Nếu doanh nghiệp điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí vận chuyển, khả năng cạnh tranh của sản phẩm sẽ giảm. Ngược lại, nếu giữ nguyên giá bán, doanh nghiệp phải chấp nhận giảm lợi nhuận. Đây là bài toán khó trong bối cảnh giá nguyên liệu, nhân công và chi phí tài chính đều tăng. Việc duy trì thị phần vì thế trở thành thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp thủy sản.
Để giảm tác động của biến động giá cước, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đặt chỗ tàu sớm thay vì chờ sát ngày xuất khẩu. Cách làm này giúp hạn chế nguy cơ thiếu container và tránh phải chịu mức giá quá cao trong mùa cao điểm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng mở rộng hợp tác với nhiều hãng tàu và đơn vị logistics. Điều này giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn về lịch trình cũng như chi phí vận chuyển.
Ngoài việc đặt chỗ sớm, nhiều doanh nghiệp còn tối ưu quy trình đóng hàng. Tỷ lệ sử dụng container được nâng cao nhằm giảm chi phí trên mỗi lô hàng. Kế hoạch sản xuất cũng được điều chỉnh để phù hợp với lịch tàu. Nhờ đó, thời gian lưu kho và chi phí phát sinh được giảm đáng kể.
Một số doanh nghiệp còn đàm phán lại với khách hàng về điều khoản hợp đồng. Hai bên cùng chia sẻ một phần chi phí logistics khi giá cước biến động mạnh. Đây được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động xuất khẩu trong giai đoạn khó khăn.
Trong bối cảnh giá cước biến động liên tục, doanh nghiệp logistics đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ khách hàng. Các đơn vị giao nhận thường xuyên cập nhật lịch tàu, giá cước và tình trạng container. Thông tin này giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch xuất khẩu. Đồng thời, doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp với từng thị trường.
Ngoài việc cập nhật thông tin, doanh nghiệp logistics còn tư vấn các tuyến vận chuyển thay thế. Việc này giúp giảm nguy cơ chậm giao hàng và hạn chế chi phí phát sinh. Một số đơn vị còn hỗ trợ khách hàng theo dõi lô hàng theo thời gian thực nhằm nâng cao khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng.
Về phía các hãng tàu, nhiều tuyến vận tải đã được bổ sung thêm chuyến hoặc tăng số lượng tàu khai thác. Tuy nhiên, nguồn cung vận tải vẫn chưa đáp ứng hoàn toàn nhu cầu của thị trường. Nguyên nhân chủ yếu là ảnh hưởng của tình hình địa chính trị và nhu cầu vận chuyển tăng cao. Vì vậy, giá cước được dự báo khó giảm mạnh trong ngắn hạn.
Theo đánh giá của nhiều tổ chức và chuyên gia logistics, giá cước vận tải biển có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn. Nguyên nhân là những bất ổn tại một số tuyến hàng hải quan trọng vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn. Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu của Mỹ và châu Âu vẫn duy trì ở mức cao trong giai đoạn cuối năm. Điều này khiến áp lực về giá cước chưa thể giảm ngay.
Một số hãng tàu vẫn phải điều chỉnh lịch trình khai thác để phù hợp với tình hình thực tế. Chi phí nhiên liệu, chi phí khai thác và các khoản phụ phí vẫn ở mức cao. Vì vậy, doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động theo dõi diễn biến của thị trường để xây dựng kế hoạch vận chuyển phù hợp.
Trong trung và dài hạn, triển vọng của thị trường được đánh giá tích cực hơn. Nhiều hãng tàu đang đầu tư bổ sung đội tàu mới. Đồng thời, năng lực khai thác cũng được mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển ngày càng tăng. Hệ thống cảng biển tại nhiều quốc gia cũng được nâng cấp. Điều này giúp nâng cao năng lực bốc xếp và rút ngắn thời gian chờ tàu.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, việc theo dõi sát diễn biến thị trường là rất cần thiết. Doanh nghiệp nên đa dạng hóa đối tác vận chuyển và lựa chọn tuyến hàng phù hợp. Đồng thời, cần chuẩn bị các phương án dự phòng khi giá cước biến động. Những giải pháp này sẽ giúp giảm rủi ro, kiểm soát chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động xuất khẩu.
Kết luận
Đợt tăng giá cước vận tải biển đang tạo ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Chi phí logistics tăng làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Đồng thời, khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế cũng bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu container và những biến động của thị trường thế giới tiếp tục gây sức ép lên chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch vận chuyển và kiểm soát chi phí logistics. Việc hợp tác với các doanh nghiệp logistics uy tín sẽ giúp giảm rủi ro trong quá trình xuất khẩu. Doanh nghiệp cũng cần tối ưu chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ vào quản lý vận tải. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững trong thời gian tới.
Xem thêm:
Viconship muốn nâng mục tiêu lợi nhuận năm 2025
Động Cơ Hàng Hải Nhiên Liệu Kép Methanol Mạnh Nhất Thế Giới